channa

Archive for אפריל, 2010|Monthly archive page

עובדות ודמיון…

In עברית on אפריל 18, 2010 at 4:29 pm

האמת חשובה יותר מהעובדות

פרנק לויד רייט

…feiten en verzinsels

In Nederlands on אפריל 18, 2010 at 4:27 pm

De waarheid is belangrijker dan de feiten


Frank Lloyd Wright

faction and fiction…

In English on אפריל 18, 2010 at 4:23 pm

The truth is more important than the facts


Frank Lloyd Wright


Granite and Rainbow

In English on אפריל 18, 2010 at 4:05 pm
How to write a captivating story with 'dry facts'

The title of this exercise is taken from an essay by the English writer Virginia Woolf (1882-1941), in which she proposes a new way of writing life stories: 'The New Biography'. This came out of Modernism, the literary style she wrote in. Instead of the boring, thick tomes of elaborate retellings of famous people's lives, extolling their virtues, writers began to attune to readers, to give them a more varied and human impression of the lives of the characters they wrote about. These new biographies were much shorter and captivating, because the authors chose  out of the 'sea of facts' only those they found relevant to their story and used storytelling techniques, in which personal viewpoints of the writers also came to the fore. In this way they created vivid portraits out of a mixture of facts and fiction, better to express character and atmosphere, instead of a list of dry facts.
Those among us who engage in capturing and writing up of memories of our 'past' world – which is going past with each passing day – in order that the following generations will know something about it, may be interested in using this way of writing, following in a step-by step manner.
The order of the steps is not important and you can choose to use only the elements that suit your purpose.
– Identify the 'bare facts' – the granite of the title – you have at your disposal about the subject or the person(s) you want to write about, like dates of birth, addresses etc.
– Which of these 'facts' are verifyable by external sources, like official documents, and which are  stories you heard from family members or friends, only preserved by people's memories (=oral history)?
– Choose from the facts only the ones relevant to the story you want to write. Often it is a good idea to mention some wider historical context in your story: in which country does it take place; in which period; what was going on at the time in the world, or the continent, that influenced the atmosphere, the culture, the spirit of the time? This kind of information will assist the reader in putting your story into a context of time and place.
– Find ways of storyteling to link the granite-pebbles of facts you have chosen to become a streamlined and captivating story. Allow yourself the poetic licence – 'the rainbow' – to provide what the facts cannot show: people's voices, their possible thoughts and feelings. Imagine yourself stepping into the shoes of your character(s) and from that position put words in their mouths. You could also quote from their letters or diaries and bring some of these texts alive in the form of monologues or dialogues of the characters.
– This poetic licence takes us a little further from the known facts, but brings us closer to the reader and also to our own capacity to better understand the persons we are writing about.
– Another result of this freedom is the discovery that we can write more than one story about an event, a period, a person, a family. From the moment we start to weave together strands of granite (facts) and rainbow (our creative additions), we discern that there are many ways to do the weaving. We may write alternative narratives, create different versions from more than one perspective, all based on the same group of granite-pebbles.

Graniet en Regenboog

In Nederlands on אפריל 18, 2010 at 3:55 pm
Hoe maak je van droge feiten een boeiend verhaal

De titel van deze oefening komt uit een artikel van de schrijfster Virginia Woolf (1882-1941), waarin zij een nieuwe manier voorstelt om levensverhalen te schrijven: 'De Nieuwe Biografie'. Dit was een uitvloeisel van de literaire stroming uit die tijd, het Modernisme. In plaats van de saaie, dikke boeken waarin staatslieden en andere 'groten' werden opgehemeld, begon men zich meer op de lezers te richten, om hen een gevarieerder en menselijker beeld te geven van de geportretteerde figuren. Deze nieuwe biografieën waren veel korter en vermakelijker, doordat de auteurs een keuze maakten uit de 'zee van feiten' en deze weergaven op verhalende wijze, waarin ook de persoonlijke visie van de schrijvers naar voren kwam. Zo creëerden zij levendige portretten uit een mengeling van feiten en verbeelding, om des te beter de karakters en de sfeer weer te geven, in plaats van een droge reeks van feiten.
Degenen onder ons die zich bezig houden met het vastleggen en beschrijven van herinneringen aan onze wereld die voobij is – en dagelijks voorbij blijft gaan – opdat de komende generaties er iets van af zullen weten, hebben mogelijk zin in het beoefenen van de hier stapsgewijs genoteerde schrijfmethode. De volgorde van de stappen is niet belangrijk, je kunt gebruiken wat je past en wanneer het je past.
– Welke 'droge' feiten – het graniet uit de titel – heb je ter beschikking over het onderwerp of de persoon, waarover je wilt schrijven, zoals geboortedatum, woonplaats etc.
– Welke van deze 'feiten' zijn na te gaan, bijvoorbeeld doordat ze op officiële documenten vermeld staan, en welke zijn je bekend doordat ze je ooit zijn verteld door familieleden of vrienden, alleen bewaard in menselijke herinnering (= mondelinge geschiedenis).
– Kies uit de feiten alleen degene die relevant zijn voor het verhaal dat je gaat schrijven. Vaak is het ook nuttig om in het kort enkele bredere historische gegevens in je verhaal te voegen: in welk land speelt het; in welke periode; wat gebeurde er indertijd in de wijde wereld of in het werelddeel dat de sfeer, de cultuur, de tijdgeest beïnvloedde? Dit soort informatie helpt de lezers om jouw verhaal in een context te plaatsen.
– Vind verhaalmanieren om de 'kralen van feiten' die je hebt gekozen aan elkaar te rijgen tot een vloeiend en boeiend verhaal. Geef jezelf de dichterlijke vrijheid – 'de regenboog' – om in te vullen wat de feiten niet kunnen weergeven: de stemmen van de personen, hun mogelijke gedachten en gevoelens. Stel je voor dat je in hun schoenen stapt en leg ze vanuit dit perspectief woorden in de mond. Je kunt ook citeren uit hun brieven of dagboeken en sommige tekstfragmenten tot leven brengen als monoloog of dialoog van de personen.
– Met deze dichterlijke vrijheid  verwijderen we ons een beetje van de bekende feiten, maar we komen dichter bij de lezer en ook bij ons eigen vermogen om de personen over wie we schrijven beter te begrijpen.
– Nog een gevolg van deze vrijheid is de ontdekking dat je veel meer dan één verhaal over een gebeurtenis, een periode, een persoon, een familie kan schrijven. Zodra je het 'graniet' van de feiten en de 'regenboog'  van je aanvullende voorstellingsvermogen met elkaar begint te verweven, merk je dat er vele mogelijkheden zijn om dit te doen. Je kunt alternatieve verhalen schrijven, veelzijdige beelden uit meerdere invalshoeken, gebaseerd op dezelfde groep feitenkorrels die je hebt (gekozen).

גרניט וקשת בענן

In עברית on אפריל 18, 2010 at 3:39 pm

גרניט וקשת בענן

איך להפוך עובדות יבשות לסיפור מרתק

שם התרגיל מבוסס על מושגים מתוך מאמר מאת הסופרת וורג'יניה וולף (1882-1941), בו היא מציגה דרך חדישה לכתיבת סיפורי חיים :"The New Biography", תולדה של הזרם הספרותי של תקופתה, המכונה "מודרניסם". במקום הכרכים אבי הכרס המשעממים, בהם היללו את שמם של מנהיגים למיניהם, התחילו לחבר סיפורי חיים שמטרתם לתת לקוראים תמונה יותר אנושית ומגוונת של הדמויות המתוארות. הביוגרפיות החשדות היו הרבה יותר קצרות ומשעשעות, כתוצאה מבחירת הסופר/ת חלקים מתוך "ים העובדות" הקיים ותאורם באמצעים ספרותיים הכוללים את השקפתם האישית של המחברים. כך יצרו תמונות המורכבות ממציאות ודמיון כדי להעביר אווירה ואופי יותר מאשר דבקות יבשה לעובדות.
אלה מאתנו אשר עוסקים בתעוד זכרונות וכתיבה על עולמנו שעבר (ושממשיך לעבור בכל יום) מהעולם, למען ייזכר על ידי הדורות הבאים, ייתעניינו בתרגול כתיבה מסוג זה, כמתואר כאן בשלבים. אין חשיבות לסדר השלבים וכל אחד יוכל לבחור את אשר מתאים לסיפורו.
– לזהות את העובדות 'היבשות' – הגרניט מכותרת התרגיל – העומדות לרשותנו על נושא או אדם מסויים, כגון תאריכי לידה, מקום מגורים וכו'
– אילו מאותן עובדות ניתנות לבדיקה (למשל מופעיות בתעודות רשמיות) ואילי ידועות לנו מסיפורים במשפחה, או מחברים ונשמרות רק בזכרונות של בני אדם (= היסטוריה מילולית).
– לבחור מתוך העובדות את אלה החשובות לסיפור שברצוננו לכתוב. לעיתים מועיל לתאר בקצרה עובדות היסטוריות רחבות יותר כרקע לנושא שלנו: באיזו ארץ מתרחש הסיפור; באיזו תקופה; מה קרה אז בעולם הרחב או ביבשת ש'צבע' את האווירה, את התרבות, את רוח הזמן? מידע מסוג זה יעזור לקוראים למקם את הסיפור שלך בתוך הקשר.
– למצוא דרכים סיפוריות לשזור את בדידי עובדות-הגרניט שבחרת לכלל סיפור מעניין וזורם. לתת לעצמך חופש ספרותי – הקשת בענן – כדי להשלים את אשר העובדות אינן מספקות: קולם של הדמויות, מחשבותיהם ורגשותיהם האפשריות. תכנסו בדמיון לנעלי הדמויות ומעמדה זו תשימו מילים בפיהם, אפשר גם לצטט מתוך מכתבים או יומנים שנשמרו ולהפוך מילים כתובות לדיבור חי בצורת מונולוג או שיחה.
– נכון, כשמשתמשים בחופשיות בכלים ספרותיים אנחנו מתרחקים קצת מהעובדות הידועות, אך מתקרבים לקורא וליכולתנו אנו להבין יותר את הדמויות עליהן אנו כותבים.
– תוצאה נוספת ומעניינת של אותו חופש היא התגלית שאפשר לספר הרבה יותר מסיפור אחד על אותו ארוע,  אותה תקופה, דמות, משפחה. ברגע שמתחילים לשלב 'קשת בענן' בתוך 'גרניט' העובדות, מתוודעים לכך שקיימות אפשרויות רבות לעשות זאת, סיפורים חלופיים, תמונות מגוונות מצטיירות על אותו מבחר בדידי הגרניט שברשותנו, או שבחרנו להתמקד בו.