channa

Archive for נובמבר, 2009|Monthly archive page

תרגיל 3 – כתיבה חופשית

In עברית on נובמבר 22, 2009 at 9:04 pm

כתיבה חופשית היא פשוט כתיבה אישית ללא הפסקה. כלומר:

* בלי להראות את מילותיך לאף אחד (אלא אם בסוף תשנה/י את דעתך).
* אין צורך להישאר צמודים לנושא אחד – אפשר לנדוד מנושא לנושא בחופשיות.
* להתעלם כליל מכללי האיות, התחביר וכו'.
* להתעלם משיפוט מהסוג של "האם הכתיבה טובה? האם זה הגיוני או מובן, אפילו לעצמי כרגע?"

לקוח מ:
Everyone Can Write
Essays toward a Hopeful Theory of Writing and Teaching Writing
Peter Elbow
Oxford University Press,1999

1. קבע/י לעצמך 5 דקות על השעון והתחיל/י לכתוב מה שעולה על דעתך. אין לעצור לחשיבה על הכתיבה – אין לחזור ולתקן שגיאות – במקרה ונתקעים פשוט לחזור על המילה הארחונה שכתבת עד שהזרימה חוזרת. מטרת התרגיל היא לכתוב 5 דקות ללא הפסקה.

2. תשתחרר/י (אפשר רגע לקום ולשתות כוס מים או להתנער) וקרא/י שוב את אשר כתבת. סמן/י בקו (או במרקר צבעוני) מילים או משפטים שנראים לך מעניינים או חשובים. בחר/י אחד מאלה שסימנת, רשום אותו בראש דף חדש וכתוב שוב 5 דקות ללא הפסקה, כאשר את/ה מתחיל מאותה מילה או אותו משפט שהפכת לכותרת.

3. לאחר שחרור נוסף, קרא/י את הכתיבה החופשית השנייה ושוב סמן/י כל דבר מעניין או חשוב לך. אולי נושא כלשהו מתחיל לעלות מתוך הכתיבה או איזושהי הרגשה. כתוב את הדבר שעולה לך בראש דף חדש וכתוב/ כתבי שוב 5 דקות ללא הפסקה.
4. עכשיו הגיע הזמן להשקיף על מה שכתבת בקטע האחרון (ואולי גם על הקטעים האחרים, אם הם נראים משמעותיים לך). חבר/י יחד את כל הדברים (מילים, משפטים, פסקאות) החשובים לך, ארגן/י אותם בסדר לפי טעמך. האם תוכל/י לתת לכל זה צורה? כתבי / כתוב קטעי חיבור. תקדיש/י כ-15 דקות לעיצוב הקטע עד שתגיע/י למוצר כתוב שאת/ה מוכן/ה (מעוניין/ת?) לשתף בו קוראים אחרים. (הכל כמובן לפי בחירתך בלבד!)

אפשר להשתמש בשיטת הכתיבה החופשית בסוף היום, כדי להשקיף על ארועי היום, על המחשבות שעברו בך במשך היום וכו'.
אפשר גם להשתמש בה בתור סיעור מוח סביב רעיון שאת/ה עובד/ת עליו לכתיבה יצירתית או לימודית, או על רמזים עמומים להמשך הדרך בעבודה או בכל תחום אחר בחייך.
ניתן להרחיב את הזמן לכל פרק בכתיבה החופשית ל-10 דקות ויותר. כל אחד יכול לגלות, אחרי מספר פעמים, כמה חזרות (= שלבים) טובות לו/לה ביותר לפני איסוף החומרים למוצר מוגמר.

תרגמתי את ההנחיות מהמקור באנגלית, אשר חובר על ידי צוות המורים של הפקולטה לכתיבה יוצרת והתפתחות אישית באוניברסיטת ססקס, אנגליה. (תרגום ופרסום לאתר זה באישור היוצרים)

Exercise 3 – FREEWRITING

In English on נובמבר 22, 2009 at 8:59 pm

FREEWRITING

Freewriting is simply private, nonstop writing… [It] means:

•    not showing your words to anyone (unless you later change your mind);
•    not having to stay on one topic – that is, freely digressing;
•    not thinking about spelling, grammar, and mechanics;
•    not worrying about how good the writing is – even whether it makes sense or is understandable (even to oneself)’

From:
Everyone Can Write
Essays toward a Hopeful Theory of Writing and Teaching Writing
Peter Elbow
Oxford University Press,1999


1.    Set yourself a period of 5 minutes and just start to write whatever comes to mind – don’t stop to reflect – don't go back and correct – if you get stuck, just repeat the last word until the flow starts again – the object of the exercise is to write continuously without stopping

2.    Relax and read through what you have written – underline anything that seems interesting or significant, whether sentences or individual words or phrases – choose one of these and write it at the head of a clean sheet – do another 5 minutes of continuous writing, starting from this sentence or word or phrase

3.    Read through the second ‘freewrite’ – again underline anything significant or interesting – perhaps there’s an overall theme or feeling emerging in the writing – write this at the top of another clean sheet – do another 5 minutes of continuous writing

4.    Now reflect on what you have written in the last piece (or the earlier pieces too if they feel more important than the last) – pull together anything significant – arrange it in a pleasing order – can you give it a shape?  Write connecting passages – spend 15 minutes on this or longer until you have a piece of writing which you would be happy to share with others.

You could use freewriting at the end of the day, to reflect on the day's happenings, thoughts, etc. Or you could use it to brainstorm an idea you’re working on for creative or academic writing or a vague hunch you have for where your researches are taking you. The time you spend on the continuous writing sessions can be increased to 10 minutes or more (you may find that a smaller or larger number of repetitions is best for you).

University of Sussex Tutor Team
(reprinted on this site with permission)

oefening 3 – vrijschrijven

In Nederlands on נובמבר 22, 2009 at 8:37 pm

VRIJSCHRIJVEN

Vrijschrijven is gewoon persoonlijk, schrijven zonder stoppen… Dit betekent:

* Je woorden aan niemand laten zien (tenzij je hierover later van mening verandert);

* Niet bij een onderwerp hoeven te blijven – je kan vrijelijk uitwijden en afdwalen;

* Je niks aantrekken van spelling, grammatica en de techniek van het schrijven;

* Je geen zorgen maken over hoe 'goed' je schrijft – of het zinnig is, of begrijpelijk (zelfs voor jezelf)

Uit:
Everyone Can Write
Essays toward a Hopeful Theory of Writing and Teaching Writing
Peter Elbow
Oxford University Press,1999

1‪.‬ Geef jezelf 5 minuten ‪(‬bijvoorbeeld met een kookwekker‪)‬ en begin gewoon te schrijven wat er in je opkomt‪.‬ Stop niet om erover te denken‪,‬ verbeter niets ‪-‬ mocht je vast komen te zitten‪,‬ herhaal dan gewoon het laatste woord dat je hebt opgeschreven totdat je weer op gang komt‪.‬ Het doel van de oefening is om onafgebroken te schrijven‪.‬

2‪.‬ Ontspan even ‪(‬drink wat water‪,‬ sta even op en rek je uit‪),‬ en lees over wat je hebt geschreven‪.‬ Onderstreep of markeer op een andere manier dingen die je aandacht trekken‪,‬ die je belangrijk vindt‪.‬ Dit kunnen zinnen of losse woorden zijn‪.‬ Kies één van deze onderstreepte delen en schrijf die bovenaan een nieuwe‪, lege bladzij. Schrijf opnieuw 5 minuten zonder stoppen, waarbij je begint met het woord of de zin die je bovenaan hebt geplaatst.‬

3‪.‬ Ontspan opnieuw en lees je tweede 'vrijschrijfsel'. Onderstreep weer alles wat je belangstelling trekt. Misschien komt er een onderwerp tevoorschijn uit het geschrevene of een overheersend gevoel. Schrijf dit bovenaan een nieuwe bladzij en schrijf vanuit deze 'kop' opnieuw 5 minuten onophoudelijk.

4. Nu is het moment waarop je kunt overdenken wat je in het laatste stukje hebt geschreven (of ook de eerdere stukjes als die je belangrijk(er) lijken). Verzamel de fragmenten die jij belangrijk vindt en arrangeer ze op een manier die jou bevalt. Kun je het een vorm geven?
Schrijf passages die de fragmenten met elkaar verbinden. Besteed ongeveer 15 minuten aan het vormgeven, tot je een schrijfsel hebt gecreëerd dat je ook bereid bent aan anderen te laten lezen. (Natuurlijk geheel vrijblijvend; lezer(s) alleen naar jouw keuze!)

Je kunt de 'vrijschrijf-methode' gebruiken aan het eind van de dag, om terug te blikken op wat er die dag zoal is voorgevallen, of op gedachten die je hebt gehad enz. Of je kan haar gebruiken om te 'brainstormen' rond een idee waaraan je werkt, of voor creatieve of academische projecten, of voor vage dingen in het leven waaraan je richting wilt geven.

Je kan de tijd per vrijschrijf-fase uitbreiden naar 10 of meer minuten. Ook kun je na een paar keer oefenen bepalen hoeveel vrijschrijf-rondjes het beste voor je zijn totdat je overgaat naar de definitieve vormgeving.

Deze handleiding heb ik uit het Engels vertaald. Hij is oorspronkelijk samengesteld door het team van lectoren van de faculteit voor creatief schrijven en persoonlijke ontwikkeling aan de universiteit van Sussex, Engeland. (Vertaling en publicatie voor deze site met toestemming van de samenstellers.)